Ολα τα θέματα των ελληνοτουρκικών σχέσεων τέθηκαν στη συζήτηση που είχαν στην Κωνσταντινούπολη, οι πρωθυπουργοί της Ελλάδας και της Τουρκίας Γιώργος Α. Παπανδρέου και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η συνάντηση κράτησε περισσότερο από μία ώρα και η εντύπωση που αποκόμισε ο Ελληνας πρωθυπουργός, όπως ενημέρωσε τους δημοσιογράφους της ελληνικής αποστολής και τους Ελληνες ανταποκριτές στην Τουρκία , ήταν ότι ο κ. Ερντογάν διαθέτει την πολιτική βούληση για να βοηθήσει στην επίλυση των προβλημάτων, αλλά, όπως υπογράμμισε χαρακτηριστικά, αυτό πρέπει να το κάνει και πράξη.

Ο Γ. Παπανδρέου ανέπτυξε στον Τούρκο ομόλογό του το μήνυμα που έστειλε νωρίτερα με δήλωσή του στον τουρκικό λαό, ένα μήνυμα το οποίο χαρακτήρισε απλό και κατανοητό και πρόσθεσε στον κ. Ερντογάν ότι "αποδείξαμε ότι θέλουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία και στηρίζουμε την ευρωπαϊκή της πορεία". Ομως, πρόσθεσε, και η Τουρκία πρέπει να προχωρήσει στα βήματα τα οποία απαιτεί η Ευρώπη, προκειμένου να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία.

Ολα αυτά, τόνισε ο Ελληνας πρωθυπουργός, θα αξιολογηθούν και στη Σύνοδο Κορυφής, ενώ απαντώντας σε ερώτηση εάν υπάρχει πιθανότητα άσκησης βέτο από την πλευρά της Ελλάδας στη σύνοδο της ΕΕ του Δεκεμβρίου, τόνισε ότι όλα τα εργαλεία θα βρίσκονται στο τραπέζι. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, όπως τόνισε ο κ. Παπανδρέου, πρόκειται για μια σημαντική ημερομηνία και η αξιολόγηση που θα γίνει εκεί θα είναι σοβαρή.

Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Παπανδρέου στο Κυπριακό, τονίζοντας, όπως ανέφερε, στον κ. Ερντογάν ότι στηρίζει τις προσπάθεις του Δημήτρη Χριστόφια για να υπάρξει μια νέα συμφωνία για το Κυπριακό στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Και ζήτησε από τον Τούρκο ομόλογό του να στηρίξει και εκείνος, από την πλευρά του, τον κ. Ταλάτ για να συμβάλλει με τη σειρά του στην εξεύρεση μιας τέτοιας λύσης.

Στη συζήτηση τέθηκαν, όπως ήταν φυσικό και τα θέματα των τουρκικών παραβάσεων και παραβιάσεων στο Αιγαίο, όπου και εκεί ο κ. Παπανδρέου ανέφερε είδε μια κάποια διάθεση αλλαγής στάσης από την πλευρά της Τουρκίας και παράλληλα επισήμανε ότι η Ελλάδα έχασε δυο σημαντικές ευκαιρίες το 2004 και το 2005 για να προωθήσει την επίλυση των ζητημάτων που απασχολούν τις δύο χώρες.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Γ. Παπανδρέου παρατήρησε ότι το ενημερωτικό σημείωμα της Κομισιόν για τη Σύνοδο του Δεκεμβρίου δεν είναι θετικό για την Ελλάδα και είχε γι’ αυτό το θέμα τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο της Επιτροπής κ. Μπαρόζο. Ο κ. Παπανδρέου γνωστοποίησε την θέση της Ελλάδας για τις θέσεις που διαλαμβάνονται στο κείμενο της Επιτροπής, ενώ σκοπεύει να έχει σύντομα συνάντηση με τον Πρόεδρο της Επιτροπής.

Ο Ελληνας πρωθυπουργός ρωτήθηκε σχετικά και με δημοσίευμα στον τουρκικό Τύπο, σύμφωνα με το οποίο, ο ίδιος σκοπεύει να προτείνει στην Τουρκία ένα σύμφωνο ειρήνης. Η απάντηση του κ. Παπανδρέου ήταν ότι "είναι νωρίς ακόμα".

Ο Γ. Παπανδρέου ρωτήθηκε και για το αν η πρότασή του για ένταξη των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 2014 αποτελεί ορόσημο και για την ένταξη των Σκοπίων και του Κοσόβου.

Ο κ. Παπανδρέου τόνισε ότι για το Κόσοβο η λύση πρέπει να βρεθεί με συναίνεση των δύο πλευρών και ότι η προοπτική ένταξης των δυτικών Βαλκανίων μπορεί να βοηθήσει την επίλυση τέτοιων προβλημάτων. Το ίδιο ισχύει και για τα Σκόπια , πρόσθεσε.

Γενικότερα, αναφερόμενος στην επίσκεψή του στην Τουρκία, ο κ. Παπανδρέου τόνισε ότι θέλησε να δώσει ένα δείγμα της εξωτερικής πολιτικής που θα ακολουθήσει στο εξής η Ελλάδα, με πρωτοβουλίες και παρουσία της χώρας, η οποία θα δίνει την αίσθηση ότι υπάρχει μια διπλωματία με στόχους, όραμα και πρακτικά αποτελέσματα.

Παρέμβαση στη Διαβαλκανική Διάσκεψη

Υπέρ της συνέχισης της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας τάχθηκε ο πρωθυπουργός Γιώργος Α. Παπανδρέου, σε παρέμβασή του στη συνεδρίαση της Διαβαλκανικής Διάσκεψης στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Γ. Α. Παπανδρέου κάλεσε τους ευρωπαίους εταίρους να επαναβεβαιώσουν την υποστήριξή τους στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, γιατί, όπως τόνισε, χρειάζεται νέα δυναμική.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, πρόσθεσε, πρέπει να στείλει εκ νέου τα σωστά μηνύματα στον τουρκικό λαό ότι η Τουρκία είναι καλοδεχούμενη.

Ωστόσο, ο κ. Παπανδρέου δεν παρέλειψε να τονίσει και τις υποχρεώσεις της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της.

Όπως ανέφερε, η Τουρκία πρέπει να επιδείξει βούληση για να προχωρήσει περαιτέρω στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και να εκπληρώσει τις αναγκαίες υποχρεώσεις της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και όλα τα κράτη-μέλη της.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο ζήτημα της FYROM, με την οποία, όπως τόνισε, η Ελλάδα μοιράζεται κοινά συμφέροντα.

Θέλουμε, πρόσθεσε ο κ. Παπανδρέου, να δούμε την περιοχή μας να προοδεύει σταθερής και ασφαλής.

Αναφερόμενος, ειδικότερα, στο ζήτημα της ονομασίας της γειτονικής χώρας, ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι υπάρχει ένα ανεπίλυτο μεταξύ μας ζήτημα το οποίο θέλουμε να λύσουμε.

Αυτή, πρόσθεσε, είναι η ειλικρινής μας πρόθεση και προσπαθούμε να διερευνήσουνε πιθανούς τρόπους επίλυσης.

Η θέση της Ελλάδας στο ζήτημα αυτό, τόνισε, είναι ξεκάθαρη και γνωστή: Και αυτός, όπως τόνισε ο κ. Παπανδρέου, είναι ο σωστός δρόμος.

Ανέφερε, επίσης, ότι η Ελλάδα πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή προοπτική ολόκληρης της Βαλκανικής θα συμβάλει και στην επίλυση του ζητήματος με την FYROM.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην κατάσταση στην περιοχή των Βαλκανίων, υπενθυμίζοντας ότι από την περιοχή αυτή ξεκίνησαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι και επανέφερε την πρότασή του για την υιοθέτηση ενός "οδικού χάρτη" για την ένταξη όλων των δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2014, με τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την έναρξη του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.

Συνάντηση με τον Οικουμενικό Πατριάρχη

Μήνυμα προς τον τουρκικό λαό απηύθυνε ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου κατά τη συνάντηση που είχε στο Φανάρι με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Ο κ. Παπανδρέου έφθασε στην Κωνσταντινούπολη και στο αεροδρόμιο "Κεμάλ Ατατούρκ" τον υποδέχθηκε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου, ενώ στην επίσκεψή του τον συνοδεύει ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δρούτσας .

Ο πρωθυπουργός επισκέφθηκε την Κωνσταντινούπολη με την ιδιότητά του τού υπουργού Εξωτερικών, για να πάρει μέρος στη Διαβαλκανική Διάσκεψη.

Στο μήνυμά του ο κ. Παπανδρέου αναφέρθηκε στα προβλήματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας και τόνισε ότι τον ίδιο τον γνωρίζουν καλά οι Τούρκοι και γνωρίζουν ότι πάντοτε με ειλικρίνεια και καθαρότητα θα συμβάλλει στη λύση των προβλημάτων.

"Γνωρίζουν" πρόσθεσε, "τις προσπάθειες για προσέγγιση στα ζητήματα που μας αφορούν και τα ζητήματα που μας πονούν". Και ως τέτοια ανέφερε το Κυπριακό, τις διμερείς σχέσεις, την ανάγκη να υπάρξει απόλυτος σεβασμός στα σύνορα και την εδαφική ακεραιότητα, όπως και για το σεβασμό των θρησκευτικών ελευθεριών, του Πατριαρχείου και της Χάλκης.

Ο κ. Παπανδρέου τόνισε ότι όλα αυτά θα συνεκτιμηθούν στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της Τουρκίας στην πορεία της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διευκρίνισε πάντως, ότι στις προθέσεις του δεν είναι να εκμεταλλευτεί τα προβλήματα, αλλά να αναδειχθούν και να λυθούν και πρόσθεσε, ότι είναι γνωστές οι προσπάθειές του για προσέγγιση μεταξύ των δυο χωρών.

Ο πρωθυπουργός εξέφρασε τη χαρά του που βρέθηκε στο Πατριαρχείο και αναφέρθηκε και στην προσωπική του φιλία με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ο οποίος όπως τόνισε, με τη σοφία και τη δράση του ανέδειξε την Ορθοδοξία ανά τον κόσμο και είναι πρωτοπόρος ανοίγοντας νέα θέματα, όπως το περιβάλλον και η οικολογία.

Ανέφερε επίσης, ότι η οικουμενικότητα του Πατριαρχείου τού δίνει μεγάλη δυνατότητα να παίξει ρόλο στις σχέσεις της Ορθοδοξίας με τις άλλες εκκλησίες, αλλά και να συμβάλει στη βελτίωση των διμερών σχέσεων Ελλάδας - Τουρκίας.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης από την πλευρά του, καλωσόρισε τον κ. Παπανδρέου και εξέφρασε τη χαρά του, διότι στην πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό μετά τις εκλογές βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη και το Φανάρι.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης τόνισε ότι όλοι σεβόμαστε την επιλογή του λαού για κυβέρνηση και αντιπολίτευση. Χαιρετίζουμε την επιλογή και την ψήφο εμπιστοσύνης που έδωσε ο ελληνικός λαός σε εσάς προσωπικά και στο ΠΑΣΟΚ, και μάλιστα, σε μια δύσκολη οικονομική συγκυρία είπε ο κκ Βαρθολομαίος

Δεν έχουμε πρόσθεσε, παρά να σας συγχαρούμε ολόθερμα και εξέφρασε τα αισθήματα αγάπης του Πατριαρχείου προς τον ελληνικό λαό και αναφέρθηκε στις προσπάθειες του κ. Παπανδρέου, για βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, κάτι που, όπως σημείωσε, είναι γνωστό από το 1999.

Επίσης αναφέρθηκε στις προσπάθειες του κ. Παπανδρέου στην περιοχή των Βαλκανίων και ευχήθηκε και η Διαβαλκανική Διάσκεψη να συμβάλλει στη σταθερότητα και την ειρήνευση στην περιοχή, ευχόμενος επίσης να υπάρξει ειρήνη και σε όλον τον κόσμο.

Δήλωση για Κύπρο

Ειδική αναφορά στην Κύπρο, με την οποία εξέφρασε τις πάγιες θέσεις του για το Κυπριακό και την επίλυσή του, έκανε ο πρωθυπουργός Γ. Α. Παπανδρέου με δήλωσή του στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Ο κ. Παπανδρέου τόνισε «θέλουμε μια ευρωπαϊκή λύση για μια ενιαία, επανενωμένη Κύπρο» και συμπλήρωσε: «Πρέπει να απελευθερώσουμε την Κύπρο από εξαρτήσεις από τις μητέρες πατρίδες, από στρατεύματα κατοχής, από διαιρέσεις και τείχη».

Στη δήλωσή του αναφέρθηκε και στη σχέση φιλίας, που είχε αναπτύξει με τον αείμνηστο Ισμαήλ Τζεμ, την περίοδο των καταστροφικών σεισμών σε Τουρκία και Ελλάδα, πριν από δέκα χρόνια.

Ο κ. Παπανδρέου μετά την επίσκεψή του στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και τη δήλωση στα μέσα ενημέρωσης, επισκέφθηκε τον τάφο του Ισμαήλ Τζεμ, όπου απέθεσε λίγα κλαδιά ελιάς.

*** Ο κ. Γ. Παπανδρέου, τη Δευτέρα 19 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιήσει την πρώτη του επίσκεψη στην Κύπρο.