Τα αισιόδοξα μηνύματα που συνεχίζουν να καταφθάνουν από πολλές πλευρές για θετική έκβαση των διαπραγματεύσεων σε ό,τι αφορά το κούρεμα του χρέους, σκιάζονται από την ασφυκτική πίεση της τρόικας να αποδεχθεί η Ελλάδα εδώ και τώρα όλες τις ανατροπές που ζητούν οι δανειστές. «Κόψτε, διώξτε και πουλήστε», ήταν η φράση που άκουσαν όσοι υπουργοί συναντήθηκαν την Παρασκευή με το κλιμάκιο των ελεγκτών.

Ενδεικτική είναι η δήλωση υπουργού, ο οποίος μιλώντας για τις διαπραγματεύσεις περιορίστηκε να πει μόνο πως... «μας έσκισαν». Γεγονός είναι πως οι επικεφαλής της τρόικας έχουν έρθει πιο αποφασισμένοι από ποτέ στην Αθήνα όσον αφορά τις απαιτήσεις τους, με τη συμπεριφορά τους να ομοιάζει με αυτή κατακτητών και όχι απλά δανειστών.

Μάλιστα, χαμηλόβαθμο στέλεχος της τρόικας χαμογελούσε ειρωνικά όταν υπουργός ανέπτυσσε τις θέσεις του και σε κάποια στιγμή τον διέκοψε αναιδώς, λέγοντάς του πως «δε με ενδιαφέρει τι λες, πουλήστε τα όλα τώρα»!

Οι απαιτήσεις των τροϊκανών συνοψίζονται ουσιαστικά σε βίαιη υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου στη χώρα μας, κάτι που, πάντως, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παντελής Καψής δεν ονομάζει «λιτότητα». Μιλώντας στο Βήμα FM, είπε πως «δεν είναι θέμα λιτότητας. Υπολογίζω ότι η λιτότητα σε ένα-δύο χρόνια θα αλλάξει. Αλλά μετά; Θα γίνουμε ανταγωνιστικοί, θα γίνουμε παραγωγικοί, θα έχουμε δημόσιο τομέα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών; Θα έχουμε δυναμικές επιχειρήσεις;».

Το υπόμνημα των δανειστών προς την Αθήνα περιγράφει σε γενικές γραμμές τις απαιτήσεις τους, οι οποίες πλέον μέσω των επαφών τους με τους υπουργούς σχηματοποιούνται. Οι πιέσεις είναι εντατικές, τόσο στο ζήτημα του εργατικού κόστους στον ιδιωτικό τομέα και στις επικουρικές συντάξεις όσο και στα ζέοντα ζητήματα των μεταφορών. Μάλιστα, στο υπόμνημα ζητείται ακόμη και αναδρομική από 1ης Ιανουαρίου αύξηση στις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων.

Στο ασφυκτικό αυτό πλαίσιο, ο Λουκάς Παπαδήμος θα δει το απόγευμα του Σαββάτου τους αρχηγούς των τριών κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνησή του (Παπανδρέου, Σαμαράς, Καρατζαφέρης), τους οποίους θα ενημερώσει για τη νέα δανειακή σύμβαση, τα συνακόλουθα μέτρα που καλείται να λάβει η χώρα μας και το PSI. Επιπλέον, το πρωί της Κυριακής θα συνεδριάσει με το ίδιο αντικείμενο το υπουργικό συμβούλιο.

Μέσω της Handelsblatt ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ εμφανίζει τη συμφωνία ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ στο νέο μνημόνιο ως προαπαιτούμενο για τη νέα δανειακή σύμβαση, την ώρα που ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σε αυστηρό ύφος καλεί την Ελλάδα να περάσει στο πεδίο των πράξεων. «Ανακοινώσεις από την Ελλάδα έχουμε αρκετές. Τώρα όμως η κυβέρνηση πρέπει να πράξει», δήλωσε ο Σόιμπλε στην εφημερίδα «Stuttgarter Zeitung».

«Εφ' όσον οι φίλοι μας Έλληνες πράξουν όσα τους αναλογούν, οφείλουμε να τους στηρίξουμε», δηλώνει από την πλευρά του ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο.

Όπως διευκρινίζουν πηγές του οικονομικού επιτελείου, στο διάστημα που μεσολαβεί έως τη Σύνοδο Κορυφής, μπορεί η έκθεση της τρόικας να μην έχει προλάβει να συνταχθεί στο σύνολό της και επομένως να μην υπάρχει το Προσωρινό Μνημόνιο στην οριστική του μορφή, τα βασικά χαρακτηριστικά του όμως θα πρέπει να έχουν ξεκαθαρίσει.

Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις για:

1. Τα νέα μέτρα. Το οικονομικό επιτελείο, παγώνοντας τον τελευταίο μήνα του έτους επιστροφές φόρων και πληρωμές δαπανών από τη μία πλευρά και κόβοντας κατά περίπου ένα δισ. ευρώ τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατάφερε να συγκρατήσει το έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού στα προϋπολογισθέντα επίπεδα, στα 21,726 δισ. ευρώ (με οριακή μόλις υπέρβαση έναντι του στόχου των 21,712 δισ. ευρώ). Κερδήθηκε έτσι μια πρώτη δημοσιονομική μάχη που θέτει τις βάσεις ώστε το δημοσιονομικό έλλειμμα να κρατηθεί σε επίπεδα κάτω του 10%.

Ο αναθεωρημένος στόχος όμως αφορούσε δημοσιονομικό έλλειμμα 9% του ΑΕΠ και η τρόικα, σταθμίζοντας και τα έσοδα που μπορούν να εισπραχθούν το πρώτο δίμηνο του έτους (και να εγγραφούν στον προϋπολογισμό του 2011) θα κρίνει αν χρειάζονται πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα και πόσα θα είναι αυτά. Το μόνο σαφές επί του παρόντος είναι ότι αν απαιτηθούν νέα μέτρα αυτά δεν θα είναι φορολογικού χαρακτήρα, αφού αποτελεί κοινό τόπο ότι η φοροδοτική δυνατότητα των Ελλήνων έχει εξαντληθεί προ πολλού. Σύμφωνα με πληροφορίες αυτά είναι ύψους 2,2 δισ. ευρώ.

2. Τα εργασιακά . Στο κεφάλαιο αυτό, πέραν των απολύσεων στο δημόσιο τομέα που είναι πλέον απαίτηση της τρόικας μετά την παταγώδη αποτυχία της εφεδρείας, εξέχουσα θέση λαμβάνουν και οι απαιτήσεις μείωσης του κόστους εργασίας στον ιδιωτικό τομέα. Στην κυβέρνηση εξακολουθούν να τρέφουν ελπίδες ότι θα καταφέρουν να πείσουν την τρόικα να μην απαιτήσει περικοπή του 13ου και 14ου μισθού με το επιχείρημα ότι πρόκειται για ένα μέτρο το οποίο θα οδηγήσει σε εντονότερη ύφεση την ελληνική οικονομία.

3. Τα ασφαλιστικά . Το μεγάλο αγκάθι των περικοπών στις επικουρικές συντάξεις επιστρέφει και απαιτεί λύσεις εδώ και τώρα. Η κυβέρνηση πέταξε τη μπάλα στην εξέδρα στο τέλος του περασμένου έτους όταν ανέβαλε τη λήψη αποφάσεων. Όμως αποτελεί μνημονιακή δέσμευση όχι του νέου αλλά του παλαιού μνημονίου, η εξοικονόμηση ποσού της τάξεως των 300 εκατ. ευρώ από περικοπή των επικουρικών συντάξεων κατά 15% σε μέσο όρο. Την ανάγκη παρεμβάσεων στις επικουρικές αναγνωρίζει και το υπουργείο Εργασίας αλλά σε αυτό το μέτωπο το πρόβλημα είναι περισσότερο πολιτικό. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο όμως τώρα θα ξεκαθαρίσει.

4. Τα διαρθρωτικά . Η τρόικα ενοχλήθηκε σφόδρα σύμφωνα με πληροφορίες με αφορμή την αδυναμία της κυβέρνησης να περάσει την τροπολογία για την απελευθέρωση του ωραρίου των φαρμακοποιών που χτύπησε καμπανάκι πολύ περισσότερο για τη δυνατότητα της κυβέρνησης να ψηφίσει το νέο Μνημόνιο και τη νέα Δανειακή Σύμβαση. Η τρόικα διαμηνύει ότι για να πέσουν οι τιμές και να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας δεν υπάρχει καιρός για χάσιμο και πρέπει η διαρθρωτικές αλλαγές με πρώτη την πλήρη απελευθέρωση των επαγγελμάτων να γίνουν εδώ και τώρα.

Τα παραπάνω θέματα πρέπει να κλείσουν οπωσδήποτε μέχρι το βράδυ του Σαββάτου λένε στο υπουργείο Οικονομικών, καθώς το Προσωρινό Μνημόνιο αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να απελευθερωθεί η πρώτη δόση των 30 δισ. ευρώ από τη νέα δανειακή σύμβαση για την υλοποίηση του PSI.

Χωρίς Προσωρινό Μνημόνιο με τις δεσμεύσεις των πολιτικών δυνάμεων που συνθέτουν την κυβέρνηση, λεφτά δεν υπάρχουν διαμηνύει η τρόικα, δημιουργώντας όλες τις προϋποθέσεις για ένα κρίσιμο πολιτικό τεστ αλλά και για ένα ακόμα σοκ στην κοινωνία.

"Το πρώτο πράγμα που πρέπει να δούμε στην αυριανή σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον πρωθυπουργό είναι το κατά πόσο είναι συμπαγείς οι κοινοβουλευτικές ομάδες των δυο μεγάλων κομμάτων ώστε να αναλάβουν ευθύνες", επισημαίνει, σε δηλώσεις του προς το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ Γιώργος Καρατζαφέρης, ο οποίος επιμένει για μετάθεση των εκλογών και ανασχηματισμό.

"Οι εξετάσεις που έδωσαν πρόσφατα στη Βουλή οι Κ.Ο. των δυο κομμάτων δείχνει αδυναμία ομογενοποίησης, κάτι που προσβάλλει τους δυο αρχηγούς", υποστηρίζει ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ και κάνει γνωστό ότι στην σύσκεψη θα θέσει επίσης αίτημα "να γίνει ξεκάθαρη συμφωνία μεταξύ μας για την περαιτέρω εξέλιξη των πραγμάτων. Θα επαναφέρω, γιατί νομιμοποιούμαι να το κάνω, το θέμα της ασφαλούς ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ, την ανάγκη για ένα μικρότερο κυβερνητικό σχήμα, και το θέμα της ημερομηνίας των εκλογών".

Αναφορικά με το κείμενο των απαιτήσεων που φέρεται να έχει η τρόικα από την ελληνική κυβέρνηση, ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ εκτιμά ότι οι πιστωτές θέλουν να μας χρησιμοποιήσουν ως παράδειγμα προς αποφυγή. "Όποιος διαβάζει με προσοχή το περιεχόμενο, αντιλαμβάνεται ότι η τρόικα το κάνει για να μην τολμήσει κανείς άλλος να ζητήσει PSI", τόνισε σχετικά, ενώ για τη στάση που θα τηρήσει ο ίδιος ανέφερε πως: "Όπως δεν υπέγραψα την πρώτη φορά παρά έδωσα μια ανοιχτή επιστολή στον ελληνικό λαό, με την οποία ανέλαβα ευθύνες για το τι θα κάνω για να σωθεί ο τόπος, έτσι και τώρα δεν υπογράφω. Υπογραφή δεν βάζω γιατί θεωρώ ισχυρότερη την δέσμευση που απορρέει από τα πρακτικά της Βουλής. Δεν μπαίνω σε εξευτελιστική διαδικασία ως προς το πολίτευμα".