Θεωρείται ότι το κάπνισμα αποτελεί μια από τις σύγχρονες μάστιγες, ενώ ο αριθμός των ανθρώπων που πεθαίνουν από αιτίες συνδεόμενες με το τσιγάρο αυξάνει την ανησυχία. Πώς όμως εθίζει η νικοτίνη;

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η αναγνώριση των εγκεφαλικών υποδοχέων που φαίνεται ότι ελέγχουν την εξάρτηση του οργανισμού από τη νικοτίνη μπορεί να οδηγήσει στην κατασκευή νέων φαρμακευτικών ουσιών που θα ενισχύσουν τους καπνιστές την προσπάθειά τους να παραιτηθούν της βλαβερής τους συνήθειας.

Η ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια θεωρεί ότι οι υποδοχείς ακετυλοχολίνης που εντοπίστηκαν στην επιφάνεια των εγκεφαλικών κυττάρων των πειραματόζωων είναι το κλειδί στη εξάρτηση που αναπτύσσει ο οργανισμός από τη νικοτίνη.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας της αμερικανικής επιστημονικής ομάδας, τα ποντίκια που έφεραν μια συγκεκριμένη παραλλαγή του υποδοχέα ήταν πιο ευάλωτα στην νικοτίνη. Να σημειώσουμε ότι οι υποδοχείς συντίθενται από διαφορετικούς συνδυασμούς υπό-μονάδων.

Οι Αμερικανοί ερευνητές, που δημοσίευσαν τα αποτελέσματα της εργασίας τους στην επιθεώρηση «Science», διαπίστωσαν ότι τα ποντίκια που έφεραν μετάλλαξη στην υπό-μονάδα «alpha4» ήταν ασυνήθιστα ευαίσθητα στην επίδραση της νικοτίνης.

Σε σύγκριση με τους φυσιολογικούς νευρώνες, οι μεταλλαγμένοι ανταποκρίνονταν σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις νικοτίνης, ενώ μετά την έκθεση στη νικοτίνη, ανταποκρίνονταν σε μεγαλύτερο βαθμό στις υψηλότερες δόσεις.

Επιπλέον, πειράματα συμπεριφοράς που διενεργήθηκαν στα πειραματόζωα έδειξαν ότι τα ποντίκια που έφεραν τη μετάλλαξη παρουσίασαν σημάδια εξάρτησης σε χαμηλές δόσεις νικοτίνης σε σύγκριση με τα «φυσιολογικά» ποντίκια.

Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, ο βρετανός καθηγητής Robert West, του University College του Λονδίνου τόνισε: «Αυτή η έρευνα βοηθά στην κατασκευή φαρμακευτικών ουσιών που στόχο έχουν τους υποδοχείς που σχετίζονται με την εξάρτηση από τη νικοτίνη, και όχι άλλους (υποδοχείς), έτσι ώστε να ελαχιστοποιούνται οι ανεπιθύμητες παρενέργειες»

Ο καθηγητής West εξήγησε επίσης ότι η φαρμακευτική εταιρία  Pfizer βρίσκεται ήδη στη διαδικασία κλινικών δοκιμών ενός φαρμάκου από την δραστική ουσία verenicline, η οποία πιστεύεται ότι στοχεύει αποκλειστικά στους συγκεκριμένους υποδοχείς.

Τέλος, ο ίδιος έδωσε μια ακόμα διαφορετική ανάγνωση των αποτελεσμάτων της αμερικανικής έρευνας: πρόσθεσε δηλαδή ότι θεωρεί πως η συγκεκριμένη εργασία συγκεντρώνει την προσοχή στο γεγονός ότι η ευαισθησία στην εξάρτηση από τη νικοτίνη μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

«Στην πραγματικότητα, ο βαθμός 'κληρονομικότητας' του εθισμού στη νικοτίνη υπολογίζεται περίπου στο 50%, ένα ποσοστό που πλησιάζει αυτό του εθισμού στο αλκοόλ» κατέληξε ο βρετανός καθηγητής.

 Από την πλευρά του, ο καθηγητής Andrew Peacock, της Βρετανικής Ένωσης Θώρακα, σχολίασε με αισιοδοξία τα αποτελέσματα της αμερικανικής έρευνας:

«Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα εργασία που θα μπορούσε μακροχρόνια να οδηγήσει στη δημιουργία νέων τεχνολογιών που θα μπορούσαν να βοηθήσουν το 70% των καπνιστών στη Μεγάλη Βρετανία που θέλουν να απαλλαγούν της συνήθειάς τους.

»Επιπλέον, η έρευνα αποδεικνύει ότι έχουμε ακόμα πάρα πολλά να μάθουμε για τους τρόπους με τους οποίους λειτουργεί ο εγκέφαλος σε σχέση με τον εθισμό στη νικοτίνη –και σίγουρα θα πρέπει να δούμε περισσότερες έρευνες στον τομέα αυτό».

BBC