Βέλγιο  — Η νέα εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής, Κάθριν Άστον, θα αναλάβει τα καθήκοντά της την 1η Δεκεμβρίου, νωρίτερα απ' ότι αναμενόταν, όπως έγινε γνωστό από τις Βρυξέλλες.

Οι 27 ηγέτες των χωρών-μελών της ΕΕ επέλεξαν την Άστον για τη θέση αυτή και τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Χέρμαν Βαν Ρομπέι, ως τον πρώτο πρόεδρο της ΕΕ. Οι δύο αυτές θέσεις δημιουργήθηκαν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, η οποία τίθεται σε ισχύ την 1η Δεκεμβρίου.

Η θέση που αναλαμβάνει η Άστον συγχωνεύει δύο άλλες θέσεις: του ύπατου εκπροσώπου για την εξωτερική πολιτική και την ασφάλεια (σήμερα την κατέχει ο Χαβιέρ Σολάνα) και του επιτρόπου εξωτερικών υποθέσεων (επίτροπος σήμερα είναι η Αυστριακή Μπενίτα Φερέρο-Βαλντνερ).

Επειδή η Άστον θα καταλάβει σημαντική θέση στην επόμενη Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είχε προταθεί να αναλάβει τα καθήκοντά της μόνο αφότου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάσει όλα τα υποψήφια μέλη της, μια διαδικασία που αναμένεται να ξεκινήσει στις 11 Ιανουαρίου. Ωστόσο, η εκπρόσωπος της επιτροπής, Πία Αρενκίλντε Χάνσεν, τόνισε ότι το κοινοβούλιο θα συνεδριάσει στα τέλη του μήνα, παρουσία της Άστον, ώστε η τελευταία να αναλάβει καθήκοντα στις αρχές Δεκεμβρίου.

Αντιθέτως, ο Βαν Ρομπέι, είπε ότι θα αναλάβει καθήκοντα την 1η Ιανουαρίου.

Τα προφίλ του προέδρου και της εκπροσώπου για την εξωτερική πολιτική της ΕΕ Ο πρωθυπουργός του Βελγίου, Χέρμαν Φαν Ρομπέι , που επελέγη ως ο πρώτος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης , είναι ένας πολιτικός γνωστός στη χώρα του για το αίσθημα συμβιβασμού που τον διακρίνει, όμως ουσιαστικά παραμένει άγνωστος για τους περισσότερους Ευρωπαίους.

Ο 62χρονος Φαν Ρομπέι, του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, μέχρι και πριν από λίγο καιρό υπολόγιζε πως θα τελείωνε την πολιτική καριέρα του ως πρόεδρος του βελγικού κοινοβουλίου. Ωστόσο, τον Δεκέμβριο του 2008, μετά την παραίτηση του Ιβ Λετέρμ, ανέλαβε την πρωθυπουργία του Βελγίου. Ήταν ο 48ος πρωθυπουργός της χώρας.

Μέσα σε έντεκα μήνες κατάφερε να λειτουργήσει και πάλι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση η οποία είχε κλονιστεί την τελευταία διετία λόγω της διάστασης απόψεων για το μέλλον της χώρας μεταξύ γαλλόφωνων και φλαμανδόφωνων.

Ο Χέρμαν Φαν Ρομπέι γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου 1947 και ξεκίνησε την καριέρα του από την Εθνική Τράπεζα του Βελγίου. Αναμίχθηκε στην πολιτική το 1973. Μεταξύ 1973-75 ήταν αντιπρόεδρος του κινήματος των Νέων Χριστιανοδημοκρατών. Έγινε μέλος του πολιτικού γραφείου του φλαμανδικού Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CVP, το μετέπειτα CDV) το 1978. Από το 1988 μέχρι το 1993 ήταν πρόεδρος του κόμματος.

Συμμετείχε σε διάφορες κυβερνήσεις από τα τέλη της δεκαετίας του 1970. Τον Σεπτέμβριο του 1993 ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών και κράτησε αυτή τη θέση, μαζί με την αντιπροεδρία της κυβέρνησης, μέχρι και τον Ιούνιο του 1999, όταν το κόμμα του υπέστη βαριά ήττα στις βουλευτικές εκλογές. Παρέμεινε απλός βουλευτής αλλά επέστρεψε πολύ γρήγορα σε κυβερνητική θέση και μάλιστα το 2004 ορίστηκε υπουργός Επικρατείας. Ήταν πρόεδρος της Βουλής από τον Ιούλιο του 2007 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2008, οπότε ανέλαβε την πρωθυπουργία.

Η «μέθοδος» του Φαν Ρομπέι, που φαίνεται ότι γοήτευσε τους συναδέλφους του στην ΕΕ, συνίσταται στο να ακούει πρώτα τους συνομιλητές του και κατόπιν να προτείνει συμβιβαστικές λύσεις. Αν χρειαστεί, δείχνει αποφασιστικότητα, αλλά χωρίς να προκαλεί προστριβές.

Παράλληλα, ως η νέα Ύπατη εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εξωτερικές υποθέσεις επελέγη η Βρετανίδα Κάθριν Άστον, που, παρά τη μικρή πείρα της στη διπλωματία, ζήτησε να κριθεί από τις μελλοντικές ενέργειές της, προβάλλοντας τη δουλειά που έχει κάνει μέχρι σήμερα ως διεθνής «διαπραγματεύτρια».

Η 53χρονη Άστον, μέχρι σήμερα επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, γεννήθηκε στο Απχόλαντ, στη βορειοανατολική Αγγλία , και σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου. Εργάστηκε για διάφορες ομάδες πίεσης και επί έξι χρόνια ήταν διευθύντρια της Business in the Community, της φιλανθρωπικής οργάνωσης που έχει ιδρύσει ο πρίγκιπας Κάρολος και έχει ως στόχο να κινητοποιήσει τις επιχειρήσεις ώστε να προωθήσουν κοινωνικό έργο. Μεταξύ 1998-2001 ήταν επίσης διευθύντρια των υγειονομικών αρχών της κομητείας του Χέρτφορντσιρ.

Το 1999, κατόπιν αιτήματος του Εργατικού κόμματος στο οποίο ανήκει, της δόθηκε ο τίτλος της βαρόνης και έτσι μπήκε στη Βουλή των Λόρδων. Δύο χρόνια αργότερα έγινε υφυπουργός Παιδείας και αργότερα υφυπουργός Δικαιοσύνης. Το 2008 διαδέχτηκε τον Πίτερ Μάντελσον στη θέση του επιτρόπου Εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αντιδράσεις του Τύπου

Ωστόσο, επικριτικές εμφανίζονται οι περισσότερες ευρωπαϊκές εφημερίδες στην επιλογή του βέλγου πρωθυπουργού Χέρμαν φαν Ρομπέι ως προέδρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της βρετανίδας βαρόνης Κάθριν Αστον ως επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

«Ένας ήσυχος άνθρωπος επικεφαλής της Ευρώπης» γράφει η γαλλική εφημερίδα Παριζιέν. Η εφημερίδα διερωτάται πάντως αν ο Ρομπόι και η βαρόνη Άστον θα έχουν το απαιτούμενο ειδικό βάρος για να προσδώσουν κύρος στα δύο αυτά αξιώματα που δημιουργήθηκαν με τη συνθήκη της Λισαβόνας.

«Για διακοσμητικό πρόεδρο» κάνει λόγο η Λιμπερασιόν. «Στην πρώτη της πράξη, η Ευρώπη της Συνθήκης της Λισαβόνας ήταν να επιλέξει ηγετικές προσωπικότητες που δεν θα ενοχλούν κανέναν» σημειώνει η γαλλική εφημερίδα. Χαρακτηρίζει πάντως «επιτυχία» την επιλογή από τους 27 μιας γυναίκας ως επικεφαλής της διπλωματίας, «αν και αυτή δεν είναι η πλέον λαμπερή».

«Ο πρόεδρος θα είναι περισσότερο ένας οργανωτής, ένας άνθρωπος προσφοράς καλών υπηρεσιών στο Συμβούλιο ή ένας ηγέτης που θα συνομιλεί ισότιμα με τον Μπαράκ Ομπάμα και τον Χου Ζιντάο;» διερωτάται η Φιγκαρό. Έντονη δυσπιστία εκφράζει και η ισπανική Ελ Μούντο. «Δύο άγνωστοι στην ευρωπαϊκή και τη διεθνή σκηνή, χωρίς καμιά εμπειρία στην εξωτερική πολιτική και αρχάριοι στην ΕΕ, θα αναλάβουν την εκπροσώπηση των 27 στον κόσμο» σημειώνει η ισπανική εφημερίδα.

Από την πλευρά της, πάντως, η Άστον απέρριψε την κριτική που της ασκήθηκε για έλλειψη πείρας, λέγοντας ότι θα ενισχύσει τη φωνή της Ευρώπης στον κόσμο και ότι με την πάροδο του χρόνου θα αποδείξει ότι είναι το «καλύτερο πρόσωπο» για τη θέση αυτή. «Τους επόμενους μήνες, αλλά και τα (επόμενα) χρόνια, σκοπεύω να αποδείξω ότι είμαι το καλύτερο πρόσωπο γι'Α αυτή τη δουλειά», δήλωσε στον βρετανικό ραδιοσταθμό BBC Four.

«Πιστεύω ότι κάποιοι θα πουν ότι είμαι το καλύτερο πρόσωπο γι'Α αυτή τη δουλειά και ότι με επέλεξαν επειδή είμαι», προσέθεσε η πρώην επίτροπος Εμπορίου. «Ωστόσο αναγνωρίζω απόλυτα ότι όλοι οι άλλοι υποψήφιοι ήταν εξαιρετικά καλοί και εξαιρετικά ικανοί. Ελπίζω ότι οι ικανότητές μου θα δείξουν στο τέλος ότι είμαι το καλύτερο πρόσωπο» γι'Α αυτό, σχολίασε, απαντώντας στις επικρίσεις του βρετανικού Τύπου.

«Μολονότι δεν εξελέγην ποτέ, για 28 χρόνια μετείχα σε διαπραγματεύσεις σε όλων των ειδών τα φόρα», σχολίασε η ίδια, η οποία έχει επίσης εργαστεί για ομάδες άσκησης πίεσης, έχει στο ενεργητικό της φιλανθρωπικό έργο και έχει διευθύνει την υγειονομική αρχή της κομητείας του Χέρτφορντσιρ. «Έχω εργαστεί με υπουργούς απ' όλον τον κόσμο και μ'Α αυτή την έννοια δεν είναι τόσο παράξενο που σκέφτομαι να αποδεχθώ αυτήν τη θέση», δήλωσε. «Οι 27 εκλεγμένοι εκπρόσωποι των κρατών εξέφρασαν την άποψή τους και με επέλεξαν όλοι».

«Πάντα πίστευα ότι η Ευρώπη είναι σημαντική και ότι η Βρετανία έχει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στους κόλπους της Ευρώπης», σημείωσε επίσης και κατέληξε: «Πάντα πίστευα ότι μαζί, ως οικονομική υπερδύναμη, ως μια ομάδα 27 χωρών, μπορούμε να κάνουμε πάρα πολύ περισσότερα».

Ο διορισμός του βαν Ρομπέι ως προέδρου της ΕΕ αντιμετωπίστηκε με επιφυλακτικότητα από την Τουρκία εξ αιτίας προηγούμενων σχολίων του εναντίον της ένταξης της χώρας αυτής στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι μεγαλύτερες τουρκικές εφημερίδες προσέγγισαν τελείως αρνητικά την ανακοίνωση του διορισμού του Ρομπέι. Ωστόσο, η επίσημη αντίδραση ήταν πολύ πιο μετρημένη. «Το Βέλγιο γενικά έχει λάβει μια θετική στάση έναντι της διεύρυνσης και επίσης έχει υποστηρίξει την προσπάθεια ένταξης μας», ανέφερε ο Εγκεμέν Μαγκίς, ο κορυφαίος διαπραγματευτής της Τουρκίας για την ΕΕ, σε γραπτή του ανακοίνωση.